Ardahan’ın Hanak ilçesinde dünyaya gelen ve asıl adı Ahmet olan Aşık Mazlumi’nin doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, 1855–1922 tarihleri arasında yaşadığı tahmin edilmektedir. İlk tahsilini Ortahanak’ta yaptıktan sonra bu yörenin kültür merkezi olan Ahıska’ya giderek medrese eğitimi almıştır. Daha sonra memleketi Ortahanak’a gelerek burada imamlık yapmıştır.
Saz çalmayı bilmediği için şiirlerini irticalen söylemiştir. Ancak kendi el yazısı ile yazdığı şiirlerini topladığı defteri kaybolduğu için birçok şiiri günümüze ulaşmamıştır.
Bölgenin Ruslar tarafından işgal edildiği dönemlerde yaşayan Mazlumi, bu dönemdeki esaret ve zulümleri şiirlerinde dile getirmiş, yöre halkına önderlik etmiştir. Yaşadığı dönemin sosyal ve siyasi olaylarına kayıtsız kalmayan, halkını bilinçlendirmeyi kendine görev edinmiş vatansever bir şairdir.
Şiirlerinde vatan, millet, din, aşk ve hayat temaları, ağırlıkla işlenen konulardır. Şiirlerinde ağır bir dil kullanmamış, duygularını sade halk dili ile ifade etmiştir.
Şairin dünyevi güzellikler peşinde koşan Gönül ile onu mantıklı olmaya çağıran Akıl arasındaki çatışmayı dile aldığı ve sonunda aklın galip geldiği “Akıl ile Gönül Destanı”ndaki birkaç dörtlük şöyledir:
Şimdi beyan edem bu hali nasa
Sarraf olan alır cevaptan hisse
Gönül ile akıl durdular bese
Gönül der dünyada sevda yahşıdır.
Akıl der gel gönül sevda çekmiyah
Nefse hayreyleyüp ömür sökmiyah
Şeriatı koyup şerre tökmiyah
İlm okusak bir hocada yahşıdır.
Gönül der niye güzele tapsam a
Gidip erenlere hizmet etsem a
Bir zamanda böyle sevda çeksem a
Pir elinden bade içsem yahşıdır.
Akıl der sevda çekmesi gücdür
Yakar vücudunu ahiri pucdur
Kırar dal gerdanın sanki uğruçdur
Heves etmesen dünya da yahşıdır.
Gönül der yiğit o, düşmanı göre
Kast edip hemişe damarın düre
İntikam alan’çah husumet süre
Onunan kecravi gide yahşıdır.
Akıl der yiğit o, söze bakmaya
Kem lakırdı edip gönül yıkmaya
Asla kimse ile düşüp kalkmaya
Herkesinen dostluk ede yahşıdır.
Gönül der kalkıp da hicret etsem a
Yâri bulak deyü niyet etsem a
Dolanıp dünyayı seyhat etsem a
Padişahtan seyyah geda yahşıdır
Akıl der gel gönül gitme havayi
Aramaynan bulamazsın saçı Leyla’yı
Oturup bir yerde zikret Mevla’yı
Amel etsek biz tevhide yahşıdır
Gönül derki bildim bu dünya fani
Dünyaya gelenler bütün mihmani
Nefsinen dünyayı birde şeytanı
Bunlar ile etsek idda yahşıdır.
Akıl derki okuyalım ayeti
Elde iken koyurmayak fırsatı
Habib’in ruhuna ver salâvatı
Ol Muhammed Mustafa’da yahşıdır.
Kaynakça:www.ardahanlilardernegi.com
HAZIRLAYAN: YUNUSKÜÇÜK
Basın ve halkla ilişkiler
Bşk yrd
yunuskucuk76@hotmail.com